Dorywcze zlecenia albo sprzedaż własnoręcznie zrobionych rzeczy nie zawsze wymagają zakładania firmy. Przepisy przewidują działalność nierejestrowaną – drobny zarobek bez wpisu do CEIDG i bez składek ZUS, ale z obowiązkiem rozliczenia podatku. Tekst wyjaśnia, jaki limit przychodu obowiązuje w 2026 r., co zrobić po jego przekroczeniu i kiedy pojawia się kasa fiskalna – a na końcu możesz sprawdzić, czy twoje podejście do dorabiania jest gotowe na samodzielne zlecenia.
Działalność nierejestrowana to – według serwisu Ministerstwa Finansów – drobna działalność zarobkowa osób fizycznych, którą można prowadzić bez rejestracji firmy w CEIDG. Dla studenta, który od czasu do czasu przyjmuje zlecenia albo sprzedaje własne wyroby, to sposób na legalny dochód bez formalności związanych z zakładaniem firmy. Trzeba jednak pilnować kilku warunków, bo to one decydują, czy taka aktywność wciąż mieści się w tej formule.
Podatki.gov.pl wymienia kilka warunków, które muszą być spełnione jednocześnie:
Warunek 60 miesięcy oznacza, że ktoś, kto niedawno zamknął własną firmę, nie przejdzie od razu do tej formuły.
W 2026 r. przychód należny z działalności nierejestrowanej nie może przekroczyć w kwartale 10 813,50 zł brutto. Kwota wynika z płacy minimalnej: to 225% z 4 806 zł brutto. Do 31 grudnia 2025 r. obowiązywał limit miesięczny – 3 499,50 zł, czyli 75% ówczesnej płacy minimalnej wynoszącej 4 666 zł.
Zmiana z miesiąca na kwartał – jak tłumaczyło Ministerstwo Rozwoju i Technologii przy projekcie przepisów – miała pomóc osobom działającym sezonowo, np. rękodzielnikom. Jeden lepszy miesiąc nie musi już oznaczać wyjścia poza limit, jeśli w pozostałych zarobek jest mniejszy.
Ważny szczegół: liczy się przychód należny, a nie to, co faktycznie wpłynęło na konto. Jeśli klient jeszcze nie zapłacił za wykonane zlecenie, kwota i tak wlicza się do limitu.
Przekroczenie limitu w danym kwartale ma konkretne skutki. Od dnia, w którym to nastąpiło, działalność staje się działalnością gospodarczą, a jej prowadzący ma 7 dni na złożenie wniosku o wpis do CEIDG. Dlatego przy większych zleceniach warto sumować przychody z całego kwartału na bieżąco, a nie dopiero na jego koniec.
Brak firmy nie oznacza braku podatku dochodowego. Przychody z działalności nierejestrowanej wykazuje się w zeznaniu PIT-36, w części przeznaczonej na ten rodzaj działalności. Zeznanie składa się od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym i w tym samym terminie trzeba zapłacić podatek. W ciągu roku nie ma obowiązku wpłacania zaliczek.
Opodatkowany jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty poniesione w celu jego uzyskania. Koszty trzeba udokumentować, dlatego resort finansów radzi przechowywać wszystkie dowody zakupów. Podatek liczy się według skali: w 2026 r. to 12% do 120 000 zł podstawy i 32% od nadwyżki ponad tę kwotę. Zeznanie można złożyć elektronicznie, m.in. w usłudze Twój e-PIT, albo w formie papierowej.
Według poradnika ZUS ze stanem prawnym na 1 stycznia 2026 r. osoby prowadzące działalność nieewidencjonowaną (tak ZUS nazywa tę formę) nie podlegają z tego tytułu ani ubezpieczeniom społecznym, ani ubezpieczeniu zdrowotnemu. Nie ma więc składek do opłacenia.
Sprzedaż jest zwolniona z VAT, jeśli jej wartość bez podatku nie przekroczyła 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku podatkowym. Do końca 2025 r. ten próg wynosił 200 000 zł. Przy kwartalnym limicie przychodu działalność nierejestrowana pozostaje daleko poniżej tej granicy.
Więcej uwagi wymaga kasa rejestrująca. Kto sprzedaje osobom prywatnym, co do zasady powinien ewidencjonować sprzedaż na kasie. W roku rozpoczęcia działalności obowiązuje jednak zwolnienie, jeśli przewidywana sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności i rolników ryczałtowych nie przekroczy 20 000 zł w proporcji do okresu działania w danym roku.
Identyfikatorem podatkowym osoby prowadzącej działalność nierejestrowaną jest PESEL. NIP staje się potrzebny, gdy ktoś zarejestruje się jako podatnik VAT albo musi ewidencjonować sprzedaż na kasie – wtedy składa zgłoszenie NIP-7. NIP jest też wymagany do wystawiania faktur w KSeF. Do końca 2026 r. w relacjach z firmami można wystawiać faktury poza KSeF, jeśli ich łączna wartość brutto nie przekracza 10 tys. zł miesięcznie.
Działalność nierejestrowana pozwala studentom legalnie zarabiać na drobnych zleceniach i sprzedaży bez zakładania firmy. W 2026 r. granicą jest 10 813,50 zł przychodu należnego w kwartale, a po jej przekroczeniu jest 7 dni na wpis do CEIDG. Składek ZUS z tego tytułu się nie płaci, ale podatek już tak – rozliczenie w PIT-36 do 30 kwietnia następnego roku. Warto zbierać dowody zakupów i pilnować sumy przychodów w każdym kwartale.
5 pytań · minuta
poleca:
